Dr. Rastegar Biotechnology Center

اسلایدر صفحه اصلی

خرید ، فروش ، صادرات و واردات گل محمدی و فرآورده های آن


اسانس محصول بسيار ارزشمندى كه با طعمى تلخ و تند داراى عطرى با مشخصه و برگرفته از عطر گل بوده،رنگ آن از زرد كم رنگ تا زرد پررنگ است و بعضى اوقات تا سبز متمايل به زرد نيز تغيير مى يابد.
اسانس از صنايع عطرسازى تا صنايع دارو و غذا كاربرد بسيار وسيعى دارد.
كانكريت رز و ابسولت رز از ديگر محصولات تجارى ارزشمند گل محمدى است كه بر پايه ى اسانس شكل مى گيرد اما متاسفانه در ايران توليد نمى شود.
اين درحالى است كه تركيه با حدود 120 سال سابقه ى گل محمدى و بلغارستان با حدود 350 سال سهم قابل توجهى در توليدكانكريت،ابسلوت و صادرات رز دارند.
بيشترين حجم محصولى كه از گل محمدى در ايران بدست مى آيد گلاب است.
آن چه مى خوانيد به تفاوت هاى كلى كانكريت، ابسلوت و گلاب اشاره مى كند.
 ب كارگيرى فشار و دماى بالاترا زنرمال در ديگ هاى تقطير هرچند تاثير مثبت بر تركيبات شيميايى اسانس دارد اما به علت تجزيه ى گل ها، شرايط ناخواسته ا يى مانند رنگ تيره وبوى شبيه سوختگى رابه وجود  مى آورد.
ا ستفاده ا ز فشاربخاربالاباعث تيره رنگ شدن اسانس مى شود.
 در فشاربالاى 760 ميلى متر جيوه مدت زمان تقطير كم شده وا سانس به راحتى جدا مى شود  به موازات ا فزايش فشار و دما، ميزان Monoterpene alcohoL افزايش يافته ميزان .
Steoroptenl کاهش ميابد  هم زمان باا فزايش فشار و دما ،رنگ اسانس كه در شرايط عادى زرد كم رنگ ا ست، پر رنگ تر مى شود جوشاندن در دماى بالابدترين روش تقطير مى باشد.
 تقطيربهترين روش براى بدست آوردن ا سانس براى محصولات خوراكى و گلاب ا ز گل محمدى ا ست.
 تقطير تنها روش موردا ستفاده در گل محمدى نيست.
با استفاده ا ز حلال هابه جاى آب خالص مى توان عصاره هايى غنى ازاسانس بدست آورد.
باا ستفاده ا ز روش تقطير آب،اسانس و گلاب وبااستفاده از روش  ا ستخراج با حلال ،كانكريت وا بسلوت بدست مى آيد (Rose Concrete) كانكريت رز ا ز مجاورت گل با حلال هاى آلى نظير هگزان يا پتروليما تر وجداسازى تفاله باقى مانده و تبخير حلال، ماده موم مانند نيمه جامدى با رنگ قرمزنارنجى به دست مى آيد كه به آن كانكريت رز مى گويند.
ا ين محصول در دماى آزمايشگاه ) 25 درجه سانتى گراد( نيمه جامداست امابا اندكى گرم شدن مايع مى شودبه دليل استفاده ا ز حلال ها قابليت استفاده در صنايع داروسازى و غذايى را دارا نمى با شد.
از هر 3/5 تن گل ده كيلوگرم كانكريت بدست مى آيد.
در توليد ابسلوت،كانكريت به عنوان يك ماده ى ا وليه به كارگرفته مى شود.
كانكريت با كيفيت و شفافيت بالا چهار تا شش بار پشت سر هم بااتيل ا لكل شستشو داده مى شود.
با افزايش تعداد دفعات شستشو، مقدارابسلوت نيز افزايش مى يابددر شرايط عادى كارخانه ا ز تقطير سه تن گل محمدى تازه يك كيلوگرم اسانس بابكارگيرى روش ا ستخراج با استفاده از n-hexane از هر 300 كيلوگرم گل تازه حدود يك كيلوگرم كانكريت به دستمى آيد.
مقدار كانكريت گل محمدى حدود 10 برابر مقدارا سانس مى باشد .
استخراج سوپركريتيك CO2 يكى ا ز پروسه هايى است که بابه كارگيرى آن ،بدون تغيير ساختار و كاهش فعاليت مى توان محصولات طبيعى گياهى رابه دست آورد.
به همين علت وبه خصوص به دليل حساسيت به گرما ،نور وا كسيژن وبراى جداسازى مواد ازباقى مانده ها،ا ستفاده ا ز روش ا ستخراج سوپركريتيك مايع به سرعت در حال ا فزايش است امابدين دليل كه در روش فوق محصول بدست آمده فاقد باقى مانده ى حلال بوده و كاملا ارگانيك مى باشد براى توليد محصولات از گل محمدى بسيار مناسب بوده و مطلوب است مورداستفاده قرار گيرد  با در نظرگرفتن پيشرفت ها در تكنولوژى هاى تقطير واستخراج ،تحقيقات بر روى روش هاى جايگزين براى تكنيك هاى كلاسيك تقطير وا ستخراج مانند , Headspace trapping, Mi, Ultrasonic,Crystallization croextraction(SPME),Crystallization ,Ultrasonic extraction,Microwavedistillation, Molecular ا دامه دارد.
Fractional distillation و distillation براى مثال Methyl eugenol موجود در اسانس گل محمدى كه درصد بالايى نيز مى باشد خاصيت آلرژيى زايى وتوكسيدى با بكارگيرى اين روش هاى نوين مى توانا سانسى فاقد Methyl eugenol به دست آورد .
بنابراين براى جداسازى ملكول هايى كه وجودشان درا سانس گل محمدى مضربوده و يا نيازى نباشد و براى ا يزوله كردن بعضى ا ز محتويات ا سانس ،مى توان ا زا ين روش هاى نوين ا ستفاده كرد.
 خاصيت ضدميكروب گلاب نسبت به اسانس ضعيف است به همين دليل بعضى باكترى ها باعث فاسد شدن گلاب مى شوند  ا گر گلاب پس از توليد به طور صحيح نگهدارى و محافظت نشود خيلى سريع فاسد و يا ترش مى شود  نور، گرما و هوا فساد گلاب را تسريع مى كند.
به همين دليل گلاب بايد درون ظروف شيشه ا ى كه هوا در آن نفوذ نداشته باشد و درمحيط خنك و دور ازنور نگهدارى شود  در يك تحقيق ثابت شده ا ست براى محافظت گلاب ا ز باکتری ها روش تابشا شعه ى UV و يا پاستوريزه كردن گلاب بسيار موثر مى باشد.
 به گل محمدى پخته شده كه درا نتهاى روش تقطير درون ديگ هاى تقطير باقى مى ماند تفاله گفته مى شود.
تفاله ى گل ساز فشرده شدن و آب گيرى كامل با روش كم پوست تبديل به کود ارگانيك مى شود.
در تفاله ى گل خشك بيش ا ز 80 درصد موادارگانيک ودر حدود 3/5 درصد مواد مواد نيتروزن وجود دارد به همان ا ندازه كه ساعت جمع آورى گل محمدى در كيفيت و مقداراسانس موثراست تقطير سريع گل ها پس از جمع  آورى هم به همان ميزان موثرا ست زيرا زمانى كه تقطيراز ساعت ابتدايى صبح به سمت عصر با تاخيرانجام شود، همانند اتفاقى كه در تاخير جمع آورى گل مى ا فتد ،ميزان Methyl eugenol و Citronellol افزايش يافته و مقدار Nerol و Geraniol كاهش مى يابد.
 اگر گل هاى محمدى تازه درون كيسه در هواى سرد سه تا چهار درجه سانتى گراد ذخيره شوند حدود يك هفته وا گر در هواى صفر درجه ذخيره شوند حدود 7 – 10 روز مى توان از كاهش مقدارو كيفيت اسانس تا حد زيادى جلوگيرى كرد اما حتى درا ين مدت ميزان Eugenol و Nonadecane و Citronellol به سرعت روبه افزايش و مقدار Nerol و Geraniol روب ه كاهش مى باشد.
 در هفته ي ا ول واخر فصل گل دهى محتويات اسانس پايين ودر ميانه ى فصل بالا مى باشد.
 در فصل گل دهى دماى هوا معمولابين 10 – 15 درجه تغييرمى كند.
در شب وقتى دما پنج درجه سانتى گراد و كمتر و در روز دما 20 درجه سانتيگراد وبالاترباشد محتويات اسانس كاهش مى يابد.
با كاهش شديد دما مقدار Geranio Nerol وبا افزايش شديد دما مقدار Citronellol افزايش مى يابد.
مدت زمان فصل گل دهى در شرايط آب و هوايى سرد وبارانى  افزايش يافته و در شرايط آب و هوايى گرم و خشك كاهش مى يابد.
در هفته ى اول و آخر فصل گل دهى مقدار محصول گل نسبت به ساير هفته ها پايين مى باشد.
از هفته ى دوم، توليد روزانه ى گل به سرعت افزايش مى يابد .
بالاترين ميزان توليد در روزهاى 10 و 11 است.
ا ين روزها هم زمان مى باشدبا هفته هايى كه ميزان اسانس گل محمدى نيزبالا است.
 دوره هايى كه توليد افزايش مى يابد به دليل اين كه حداكثر جمع آورى گل صورت مى گيرد، تاخير در جمع آورى گل انجام مى شود و هم چنين به دليل اين كه در كارگاه هاى تقطير تجمع گل هاى جمع آورى شده زياد بوده و گل ها درون كيسه ها در دماى بالادرا نتظار تقطير مى مانند،كيفيت عطرگل ها كاهش مى يابد در گل محمدى تازه  71/6 درصد وزن متعلق به برگ هاى پتال 28/4 درصد متعلق به ا ندام هاى نر و ماده و كاسبرگ ها مى باشد.
ثابت شده ا ست كه در همه ى قسمت هاى گل محمدى اسانس سنتز مى شوداما در برگ هاى پتال مقدارا سانس بيشترى وجود دارد.
 هنگامى كه گل محمدى جمع آورى شده و تقطير شود مقدار 35 هزارم درصد و هنگامى كه فقط برگ هاى پتال تقطير شود حدود 75 هزارم درصد و هنگامى كه بخش هاى ديگر گل به غيرا زبرگ هاى پتال تقطير شود مقدار 13 هزارم درصد اسانس بدست مى آيد.
براين اساس 80 درصدا سانس در قسمت برگ هاى پتال و 20 درصد آن در ساير قسمت هاى گل وجود دارد  درا سانسى كه از تقطير گل كامل بدست مى آيد مقدار Geraniol 31/4 درصد، Citronellol25/6 درصد 7/6 درصد Nerol مى باشد.
مقدار Monoterpene alcohol70/4 جمعا درصد،پارافين هاى زنجيره بلند STEAROPTEN ها و غيره جمعا 29/4 درصد مى باشد Phenyl ethyl alcohol که مهمترین توليد كننده عطر گل محمدى و گلاب است فقط دربرگ هاى پتال موجود مى باشد.
 محتويات ا سانسى كه ا زبرگ هاى پتال بدست مى آيدمشابه با محتويات اسانسى است كه از گل كامل حاصل مى شود اما مقدار Monoterpenalcohol هاا ز جمله Geraniol936/ درصد 7 Citronellol / 26 درصد 14 Nerol / 9 درصد يشترا ست.
اما در محتويات ا سانسى كه ا ز قسمت كاسبرگ هابدست مى آيد مقدار Monoterpene alcohol پايين بوده مقدار پارافين ها Stearopten و سایر محتوياتا سانس بالا است  در يك تحقيق مشخص شد كه دربرگ هاى پتال داخلى مقدار Citronellol و NeroL و در برگ هاى پتال خارجى مقدار  و GeraniolPhenyl ethyl alcohol و در دستگاه توليد مثل مقدار Stearopten و Methyl eugenol بيشتر است  ا سانسى كه ا زبرگ هاى پتال بدست مى آيدبه رنگ زرد كم رنگ مى باشد و اسانسى كه از ساير قسمت ها )كاسبرگ ها(بدست مى آيدبه رنگ آبى تيره متمايل به سبز مى باشد.
رنگ اسانسى كه ا ز كاسبرگ هابدست مى آيدبه علت وجود عنصر Azulene مىباشد Azulene درا سانسى كها زب رگ هاى پتال گرفته مى شودا صلا وجود نداردا ما درا سانسى كها ز كاسبرگ هاب دست مى آيدب ه مقدار 1/6 درصد يافت مى شود.
 ثابت شده ا ست كه در دوره ا ى كه برگ هاى تاج گل محمدى صورت جامى شكل باز شده و پرچم هابه رنگ زرد كم رنگ مى باشندبيشترين محتويات اسانس وجود دارد.
به همين دليل درا ين دوره مطلوب است گل جمع آورى گردد.
گفتنى است كه بالاترين حد راندمان اسانس درا ين دوره مى باشد.
گل هايى كه برگ هاى تاج آ نها هنوزبه صورت كامل بازنشده و پرچم هابه رنگ سبز تيره بوده و گل هايى كه برگ هاى پتال آن ها ريخته شده بيشتربراى توليدكانكريت مناسب مى باشند  در هفته ى اول و آخر فصل گلدهى ميزان اسانس بسيار پايين بوده وبا كيفيت ترين اسانس ا زگل هايى كه در ا واسط فصل گلدهى جمع آورى مى شوندبدست مى آيند.
 هر چه ا ز ساعات ابتدايى روز به سمت غروب نزديك مى شويم مقدارا سانس در گل هاى محمدى كم مى شود.
درا سانسى كه از گل هايى كه در ساعات ديرهنگام روز و در غروب جمع آورى شده وبه مدت طولانى درنوبت تقطير شدن مى مانند مقدار Parafin ، Stearopten و Citronellol,Methyleugenol زیاد و مقدار Phenyl ethyl alcohol و Geraniol,Nerol,Linalool کم مى باشد.
براى به دست آوردن ا سانس با كيفيت و راندمان بالا ،بايد گل هادر ساعات ا بتدايى گل چيده شوند 75 درصد گل محمدى ازبرگ هاى پتال )برگ هاى تاج صورتى رنگ( و حدود 25 درصدا ز سايرا رگان ها )كاسبرگ هاى سبزرنگ ،ارگان هاى نر و ماده (تشكيل شده است.
در كليه ى قسمت هااسانس سنتز مى شود اما دربرگ هاى تاج مقدار اسانس بسياربيشتراز ساير قسمت ها يعنى حدود چهاربرابر مى باشد.
هم چنين ا اسانسى كه ا ز قسمت كاسبرگ هابدست مى آيد در قياس بااسانسى كه ازبرگ هاى پتال گرفته شده ا ست ا ز كيفيت بالاترى برخوردار ا ست.