Dr. Rastegar Biotechnology Center

اسلایدر صفحه اصلی

خرید ، فروش ، صادرات و واردات گل محمدی و فرآورده های آن


 

 

مهم ترین وارد کنندگان گیاهان دارویی جهان بر اساس شاخص واردات خالص

1

مهم ترین صادرکنندگان گیاهان دارویی جهان بر اساس شاخص واردات خالص

3

مشخصات و قیمت برخی از گیاهان دارویی که در بازارهای جهانی به صورت خام به فروش می رسند 

(برخی از قیمت ها گرد شده است )

1813Mostanad 2 - 1393_Page_9999

برخي از مواد مؤثره گياهان دارويي كه امروز كاربرد گسترده اي در صنعت داروسازي دارند

8078

189

معرفی کنفرانس های بین المللی در زمینه گیاهان دارویی و طب سنتی

معرفی برخی از مجلات علمی داخلی و خارجی مرتبط با گیاهان دارویی و معطر

001002003004005006007008009010011012013014

12

13

14

سند ملي گياهان دارويي و طب سنتي

اين سند به استناد قسمت الف بند 5-1 فصل پنجم نقشه جامع علمي كشور و بر اساس نسخه نهايي شده در جلسه 32 مورخ 10/2/1392 شوراي ستاد راهبري اجراي نقشه جامع علمي كشور، در جلسه 735 مورخ 25/4/1392 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيد.

 

مقدمه

سرزمين ايران كشوري ممتاز و با رتبه بال از نظر غناي گياهي و تنوع زيستي و داراي 11 اقليم از 13 اقليم شناخته شده جهاني است. براساس نظر گياه شناسان و پژوهشگران، تعداد گونه‌هاي گياهي ايران در حدود 8000 گونه است كه از نظر تنوع گونه‌اي حداقل دو برابر قاره اروپاست. تحقيقات نشان داده است كه بيش از 2300 گونه از گياهان كشور داراي خواص دارويي، عطري، ادويه‌اي و آرايشي-بهداشتي هستند. به علاوه 1728 گونه از اين گياهان به عنوان گياهان انحصاری (Endemic) ايران مي‌باشند،

حجم تجارت جهاني گياهان دارويي از 60 ميليارد دلار در سال 1996 به 100 ميليارد دلار در سال 2010 افزايش يافته است و بر اساس پيش بيني بانك جهاني در سال 2050 گردش مالي و تجارت جهاني متمركز و مبتني بر گياهان دارويي و داروهاي گياهي به حدود 5000 ميليارد دلار خواهد رسيد.

ماده 5

الف – اهداف (در افق 1404):

1.كسب سهم 20 درصد ارزش بازار داروي كشور توسط محصولات تائيد شده مبتني بر داروهاي گياهي و محصولات طبيعي

2 .كسب سهم 20 درصد ارزش بازار داروي حوزه دامپزشكي كشور توسط محصولات تائيد شده مبتني بر داروهاي گياهي و محصولات طبيعي

3.افزايش صادرات گياهان دارويي و فراورده‌هاي دارويي گياهي و فراورده‌هاي گياهي براي حضور در بين 10 كشور اول جهان

4.كسب 3 درصد سهم توليد علم حوزه گياهان دارويي و فراورده‌هاي دارويي گياهي در عرصه جهاني

5.كسب 1 درصد سهم ثبت اختراع جهاني در حوزه گياهان دارويي و فراورده‌هاي آن

6.ثبت و تحت پوشش قراردادن كليه گونه‌هاي انحصاري و بومي و يا در حال انقراض گياهان دارويي كشور در سامانه‌هاي حفاظت ملي

7.كاهش سطح برداشت رسمي و غير رسمي از عرصه‌هاي طبيعي به 200 هزار هكتار در افق 1404

8.افزايش سطح زير كشت گياهان دارويي و اسانس‌دار به 500 هزار هكتار در افق 1404.

ب)راهبردها:

1- بازنگري، اصلاح، ساده‌سازي و روزآمد كردن قوانين، مقررات و استانداردهاي مربوطه در حوزه گياهان دارويي و فراورده‌هاي گياهي؛

2- ساماندهي نظام آموزش، پژوهش و توسعه فناوري و نوآوري در حوزه گياهان دارويي و فراورده‌هاي گياهي؛

3- ترويج، اطلاع رساني و فرهنگ‌سازي در حوزه گياهان دارويي اعم از دولتي يا خصوصي؛

4- ايجاد انسجام و همكاري‌هاي مستمر و موثر ميان موسسات، شركت‌ها و تشكل‌هاي مرتبط با حوزه گياهان دارويي اعم از دولتي يا خصوصي؛

 5.گسترش همكاري‌‌هاي بين المللي در علوم و فناوري‌هاي حوزه گياهان دارويي؛

6.ساماندهي فرايندها و ساختارهاي نظارت و ارزيابي بر كليه فعالين و فعاليت‌ها در حوزه گياهان دارويي؛

7.ساماندهي توليد و توزيع، بازار و صادرات محصولات و خدمات در اين حوزه و تجاري سازي دستاوردهاي علمي و فناوري در آن؛

8.ساماندهي مديريت منابع و حفاظت از منابع پايه با تاكيد بر توسعه سطح كشت، پرورش، جمع‌آوري و فراوري صنعتي گياهان دارويي؛

9.حفاظت از گونه‌اي گياهي انحصاري كشور و جلوگيري از خروج نمونه و يا اطلاعات مربوط به اين گونه‌ها از كشور؛

10.بهره‌گيري بهينه از رهنمودهاي اسلامي در عرصه گياه‌شناسي، تغذيه و بهداشت و درمان.

 

ج)اقدامات:(تعدادی از اقدامات پیش بینی شده در سند)

1-تهيه و تدوين استانداردهاي ملي براي محصولات حوزه گياهان دارويي و صادرات و واردات آن و ارائه آن به مراجع ذيصلاح براي تصويب؛

2-راه اندازي انستيتو تحقيقاتي ملي و مركز بين المللي تحقيق و توسعه در زمينه گياهان دارويي و فراورده‌هاي گياهي تا سال 1404؛

3-تسريع، تسهيل و الزام آور كردن مراحل مربوط به ثبت و انجام تحقيقات و آزمايش‌هاي باليني براي داروهاي گياهي؛ 6-ايجاد و توسعه گرايش‌ها، دوره‌ها، رشته‌ها و ميان رشته‌هاي تخصصي حوزه گياهان دارويي و فراورده‌هاي گياهي با توجه به نياز كشور و بر اساس آمايش آموزش عالي و پژوهش كشور؛

4-استفاده از ظرفيت آموزش و پرورش براي ترويج اهميت گياهان دارويي در سطح آموزش ابتدايي تا متوسطه؛

5-ساماندهي و ايجاد تشكل‌هاي قانوني براي ايجاد ارتباط موثر و منطقي بين توليدكنندگان با مصرف كنندگان و يا شركت‌هاي دارويي، همچنين توسعه صادرات در حوزه گياهان دارويي و فراورده‌هاي گياهي؛

6-ايجاد سيستم نظارت بر بازار و مراكز عرضه محصولات و خدمات در حوزه گياهان دارويي خصوصا عطاري‌هاي سنتي؛

7-حمايت از تجاري سازي و توليد صنعتي دستاوردهاي بخش گياهان دارويي و فراورده‌هاي گياهي منطبق بر شاخص‌هاي مصوب؛

8-حمايت از پايلوت‌هاي تجاري سازي محصولات، روش‌ها و يا فرايندهاي با فناوري بالا و نوآوري‌هاي تاثيرگذار مرتبط با صنعت گياهان دارويي و داروهاي گياهي؛

9حمايت از تاسيس و ساماندهي مراكز خريد، تهيه و توزيع گياهان دارويي و داروهاي گياهي و فراورده‌هاي گياهي و بورس گياهان دارويي؛

10- حمايت از ايجاد مراكز توليد گياهان دارويي مادري شامل بذر، نشاء و نهال؛

11-ايجاد مركز مطالعات بازرگاني بين المللي، بسته بندي و برندسازي در حوزه گياهان دارويي و فراورده‌هاي گياهي؛

12-حمايت از توسعه كمي و كيفي كشت انبوه و زراعت آن از دسته از گياهان دارويي كه برداشت بي‌رويه از آن‌ها به عرصه‌هي جنگل و مرتع كشور آسيب مي‌زند؛

13-برنامه‌ريزي براي توسعه كشت و اهلي كردن گونه‌هاي مهم گياهان دارويي و داراي ارزش اقتصادي؛

14-ايجاد بانك اطلاعات گياهان دارويي و فراورده‌هاي گياهي كشور؛

15-تقويت و توسعه بانك ژن انواع گونه‌هاي گياهان دارويي انحصاري يا در حال انقراض؛

16-تدوين و اعلام فهرست گياهان دارويي اولويت‌دار كشور؛

 

 

تعریف گياهان دارويي

گياه دارويي (Medical plant)

به گياهي كه به طور مستقيم يا غير مستقيم تمام يا اجزايي از آن به صورت تازه يا خشك شده و يا مواد موثره استخراجي از آن به منظور اثرات بهداشتي، پيشگيري و درماني در بدن انسان، حيوانات و ديگر گياهان به كار مي‌رود، گياه دارويي گفته مي‌شود.

اين مواد طي يك سلسله فرآيندهاي ويژه و پيچيده بيوشيميايي به مقدار بسيار كم و معمولا كمتر از يك درصد وزن خشك كل گياه ساخته و در گياه (اندامهاي مختلف) ذخيره مي شوند كه به آنها متابوليسمهاي ثانويه نيز مي گويند.

 

15

انواع گياهان دارويي بر اساس نوع مصرف

دارويي: به گياهي كه به طور مستقيم يا غير مستقيم تمام يا اجزايي از آن به صورت تر يا خشك شده و يا مواد موثره استخراجي از آن به منظور اثرات بهداشتي، پيشگيري و درماني در بدن انسان، حيوانات و ديگر گياهان به كار مي‌رود، گياه دارويي گفته مي‌شود.

ادويه اي و نوشابه اي: از مواد موثره فعال موجود دراين دسته از گياهان در صنايع غذايي، كنسروسازي، نوشابه سازي و… بمنظور بهبود رنگ، طعم، بو و مزه آنها استفاده مي گردد.

عطري: اندام هاي خاصي در اين گياهان حاوي اسانس و مواد معطره مي باشند كه به روشهاي مختلف استحصال و استخراج مي گردد و در منابع توليد فرآورده هاي آرايشي و بهداشتي مورد استفاده قرار مي گيرند.

 

داروي گياهي (Herbal medicine)

هرگونه فراورده دارويي كه منحصرا، از نظر اجزاء متشكله فعال، شامل يك يا چند ماده گياهي فراوري نشده يا يك يا چند تركيب گياهي فراوري شده و يا تركيبي از هر دو با فرمولاسيون گوناگون براي عرضه در بازار دارويي جهت تشخيص، پيشگيري، كمك به اعمال فيزيولوژيك، درمان و حفظ بهداشت بدن انسان، حيوانات و ساير گياهان به كار مي‌رود.

 

فراورده‌هاي گياهي (Herbal products)

مواد گياهي كه به صورت خام و يا فراوري شده به منظور كاربرد در پزشكي، دامپزشكي و گياه پزشكي و نيز كاربردهاي تجاري، صنعتي، غذايي و بهداشتي استفاده مي‌شوند و شامل داروهاي گياهي، فراورده‌هاي طبيعي و مكمل با منشا گياهي، افزودني‌هاي غذايي و طعم دهنده‌ها، رنگ دهنده‌ها، عرقيات و عصاره‌ها و اسانس‌ها، فراورده‌هاي آرايشي و بهداشتي و كنترل كننده آفات و بيماري‌هاي گياهي مي‌باشد، فراورده‌هاي گياهي گفته مي‌شود.

فراورده‌هاي طبيعي (Natural products)

به فراورده‌هايي كه از مواد طبيعي حاصل از گياهان، جانوران، ميكروارگانيسم‌ها و معادن استخراج مي‌شوند، از قبيل داروهاي طبيعي (جامد، نيمه جامد و مايع)، مواد اوليه طبيعي (عصاره و اسانس)، فراورده‌هاي گياهي دارويي، فراورده‌هاي فراوري نشده، فراورده‌هاي طب سنتي، داروهاي مشابه درماني (Homeopathy) و فراورده‌هاي تشخيص حساسيت (Allergy)، فراورده طبيعي گفته مي‌شود.

 گیاهان غیر دارویی چه گیاهانی هستند؟

  • 1-گیاهان فاقد ماده موثره(مواد موثره شناسایی نشده، پس امکان شناسایی وجود دارد مواد موثره آنها کم است به زراعی و به نژادی و …)

  • 2-ماده موثره شناسایی شده اما مورد استفاده آنها شناسایی نشده است.

  • 3-گیاهان سمی  (به دلیل داشتن ترکیبات خاص، امکان مصرف مستقیم آنها منتفی است اما مصرف فرآورده های آنها امکان پذیر می باشد: کرچک، شابیزک، سرخدار)

  • 4- به دلیل اهمیت سایر کاربردی آنها جزء گیاهان دارویی محسوب نمی شوند مانند غلات، حبوبات

گیاهان دارویی مورد استفاده در طب (بخصوص مصرف مستقیم) چه گیاهانی هستند ؟

گیاهی که کلیه (یا بیشتر) مراحل کاشت، داشت، برداشت، انتقال، خشک کردن، نگهداری، فرآوری و مصرف تحت کنترل و نظارت باشد.

 

تولید گیاهان

  • 1-تولید سنتی

  • 2-توليد مكانيزه

  • 3-تولید تلفیقی سنتی و مکانیزه

  • 4-تولید استاندارد :

    • الف- استاندارد (علمی)

    • ب-استاندارد (قانونی-نظارتی)

 

استاندارد گیاهان دارویی

 

اهمیت استاندارد در گیاهان دارویی

  • 1- گیاهی که قرار است به عنوان درمان کننده بیماری، پیشگیری یا تشخیص دهنده باشد، نباید خود عامل بیماری شود.

  • 2-اهمیت در زمان مصرف میباشد، این گیاهان برای بیمار (فردی که به لحاظ فیزیولوژی دچار اختلال است مصرف می شود موجب تشدید بیماری خواهد شد)

  • 3-به لحاظ درصد ماده موثره و نوع ماد ه موثره قابل کنترل و قابل ارزیابی باشند.

  • 4-جلوگیری از اشتباه یک گیاه بجای گیاه دیگر

  • 5- یکنواختی در روش تولید اتفاق بیفتد.

  • 6- جلوگیری از گسترش آفت و بیماریها و علفهای هرز قرنطینه ای و غیر مجاز

  • 7-افزایش عملکرد در واحد سطح و اقتصادی کردن تولید

  • 8-شناسایی پتانسیلهای موجود در کشور در زمین گیاهان دارویی مانند اکسشنهای برتر، ژنوتیپهای برتر

  • 9- سایر موارد

انواع استاندارد گیاهان دارویی

1-استاندارد تولید اندامهای تکثیری

  • بر اساس راهکارهای عملیاتی سند ملی گیاهان دارویی، پیش بینی شده تا افق 1404 استانداردهای تولید، کنترل و گواهی بذر و اندام های تکثیری تعداد24 گونه گیاه دارویی تدوین شود.

16

پنجمین جلسه کارگروه تدوین استاندارد های گیاهان داروئی روز یکشنبه مورخ 93/3/18 ساعت 9:30 در محل موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال با حضور اعضاء تشکیل گردید.

در این جلسه فرمت نهیه شده شامل عوامل یا شاخصهای استاندارد نهال گل محمدی، تهیه شده توسط نمایندگان موسسه و همچنین اطلاعات ارائه شده از طرف نمایندگان معاونت تولیدات گیاهی و موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع در اختیار اعضاء قرار گرفت. و بحث و بررسی پیرامون تعیین شاخص ها و مقادیر مربوطه انجام شد و شاخص های کمی نهال گل محمدی تعیین گردید.

19

 

ضوابط و الزامات مهم نهالستان گل محمدی

الف- فضای باز

شرایط عمومی

.1هر تولیدکننده باید حداقل 1000متر مربع سطح زیر کشت برای یک دوره تولید نهال جهت دریافت مجوز ارائه نماید و تکرار کاشت در یک محل پس از هر دوره برداشت غیر مجاز است

.2قسمت فروش و تحویل نهال باید خارج از محل تولید نهال باشد. به طوریکه خریدار مستقیماً وارد نهالستان نشود.

.3سامانه آبیاری مناسب برای نهالستانها از نوع آبیاری تحت فشار است که لازم است همزمان با احداث و تمدید مجوز نهالستان نسبت به اجرای سیستم بهینه (طبق نظر کمیته فنی نهال استان) اقدام گردد. تمدید مجوز نهالستان های فاقد سیستم آبیاری تحت فشار منوط به اصلاح سیستم آبیاری مورد تایید کمیته فنی میباشد.

.4استفاده از پس‌آبهای مناطق مسکونی، صنعتی، مزارع و باغها برای آبیاری نهالستان ممنوع است. استفاده از پس‌آبهای تصفیه شده مشروط به تأیید مراجع ذیصلاح بلامانع است.

 

2-استاندارد گیاهان دارویی در رویشگاه طبیعی

  • در این استاندارد کلیه اطلاعات موفولوژیک، فیزیولوژیک، درصد ماده موثره، درصد ترکیبات ماده موثره، ترکیب خاص، میزان عناصر موجود بخصوص فلزات سنگین، در شرایط اکولوژیکی منطقه خاص

3-استاندارد ماده موثره و استحصال

 

18

4- استاندارد کشت و تولید

 

عملیات خوب كشاورزي ايران (ايران گپ)

نقاط کنترلی و معیار پذیرش برای توليد زراعي و جمع‌آوري گياهان معطر و دارويي الزامات کلی

Iran Good Agricultural Practices (IRAN GAP) – Control Points and Compliance Criteria for . – General requirements

 

آشنایی با سازمان ملی استاندارد ایران

مؤسسۀ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به موجب بند یک مادۀ3 قانون اصلاح قوانین و مقررات مؤسسۀ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، مصوب بهمن ماه 1371 تنها مرجع رسمی کشور است که وظیفه تعیین، تدوین و نشر استانداردهای ملی (رسمی) ایران را به عهده دارد.

تدوین استاندارد در حوزه های مختلف در کمیسیون های فنی مرکب از کارشناسان مؤسسه* صاحب نظران مراکز و مؤسسات علمی، پژوهشی، تولیدی و اقتصادی آگاه و مرتبط انجام می شود وکوششی همگام با مصالح ملی و با توجه به شرایط تولیدی، فناوری و تجاری است که از مشارکت آگاهانه و منصفانۀ صاحبان حق و نفع، شامل تولیدکنندگان، مصرف­کنندگان، صادرکنندگان و وارد کنندگان، مراکز علمی و تخصصی، نهادها، سازمان های دولتی و غیر دولتی حاصل می شود. پیش نویس استانداردهای ملی ایران برای نظرخواهی به مراجع ذی نفع و اعضای کمیسیون های فنی مربوط ارسال می­شود و پس از دریافت نظرها و پیشنهادها در کمیتۀ ملی مرتبط با آن رشته طرح و در صورت تصویب به عنوان استاندارد ملی )رسمی) ایران چاپ و منتشر می شود.

* موسسۀ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران

 

مؤسسۀ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران از اعضای اصلی سازمان بین المللی استاندارد (ISO) کمیسیون بین المللی الکتروتکنیک (IEC) و سازمان بین المللی اندازه شناسی قانونی (OIML) است و به عنوان تنها رابط کمیسیون کدکس غذایی (CAC) در کشور فعالیت می کند. در تدوین استانداردهای ملی ایران ضمن توجه به شرایط کلی و نیازمندی های خاص کشور، از آخرین پیشرفتهای علمی، فنی و صنعتی جهان و استانداردهای بین المللی بهره­گیری می­شود.

مؤسسۀ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران می تواند با رعایت موازین پیش بینی شده در قانون، برای حمایت از مصرف کنندگان، حفظ سلامت و ایمنی فردی و عمومی، حصول اطمینان از کیفیت محصولات و ملاحظات زیست محیطی و اقتصادی، اجرای بعضی از استانداردهای ملی ایران را برای محصولات تولیدی داخل کشو ر و یا اقلام وارداتی، با تصویب شورای عالی استاندارد، اجباری نماید. مؤسسه می تواند به منظور حفظ بازارهای بین المللی برای محصولات کشور، اجرای استاندارد کالاهای صادراتی و درجه­بندی آن را اجباری نماید. همچنین برای اطمینان بخشیدن به استفاده کنندگان از خدمات سازمانها و مؤسسات فعال در زمینۀ مشاوره، آموزش، بازرسی، ممیزی و صدورگواهی سیستم های مدیریت کیفیت و مدیریت زیست­محیطی، آزمایشگاه ها و مراکز کالیبراسیون (واسنجی) وسایل سنجش ، مؤسسۀ استاندارد این گونه سازمان ها و مؤسسات را بر اساس ضوابط نظام تأیید صلاحیت ایران ارزیابی می کند و در صورت احراز شرایط لازم، گواهینامۀ تأیید صلاحیت به آن ها اعطا و بر عملکرد آنها نظارت می کند. ترویج دستگاه بین المللی یکاها، کالیبراسیون (واسنجی) وسایل سنجش، تعیین عیار فلزات گرانبها و انجام تحقیقات کاربردی برای ارتقای سطح استانداردهای ملی ایران از دیگر وظایف این مؤسسه است.

 

 International organization for Standardization

 International Electro technical Commission

International Organization for Legal Metrology (Organization International de Metrology Legal)

Contact point

 Codex Alimentarius Commission

 

استاندارد اسانس و فرآورده های گیاهی

بخش فرآوري و فرمولاسيون

1- بكارگيري جديد ترين روش فرآوري بمنظور حداكثر استحصال و استخراج مواد موثره

2- بكارگيري استانداردهاي لازم و تجهيزات مناسب آزمايشگاهي جهت آناليز دقيق تركيبات دارويي

3- بكارگيري روشهاي مناسب و اقتصادي جهت فرمولاسيون انواع داروهاي گياهي و…

4- بكارگيري تكنولوژي مدرن جهت توليد و بسته بندي

5- بكارگيري مناسبترين روش جهت بازاريابي و بازرگاني محصولات توليدي

نقش عوامل اکولوژیکی در گیاهان دارویی

1- عوامل محیطی: مهمترین این عوامل شامل نور، حرارت، آب و باد

2-عوامل خاکی: مقدار عناصر، اسیدیته و رطوبت خاک

3-پستی و بلندی (توپوگرافی): شیب، جهت و ارتفاع

4-عوامل زیستی: تمام روابط متقابل بین موجودات زنده از قبیل رقابت، چرای دام، سایه اندازی، اللوپاتی، بهره برداری و غیره

 

تشعشات خورشیدی

  • شدت نور:

  • تابع رطوبت نسبی وهوا، ابرها، عرض جغرافیایی، تغییرات فصلی، پستی و بلندی، ارتفاع از سطح دریا،

  • گیاهان نور پسند

  • گیاهان سایه پسند

  • طول مدت تابش:

  • گیاهان روزبلند، گیاهان روز کوتاه، گیاهان روز خنثی

درجه حرارت

درجه حرارت بهینه

بهاره سازی

تابستان خوابی

آب (رطوبت)

گیاهان آب دوست یا آبزی

گیاهان خشکی پسند

گیاهان بینابین (مزوفیت ها)

گیاهان شورپسند

 

كشت و پرورش گیاهان دارویی

1- امکان بررسي سازگاري اقليمي منطقه مورد نظر جهت كشت با نوع گونه گياه دارويي(حداقل و حداكثر دماي ساليانه، ميزان بارندگي ساليانه، ارتفاع از سطح دريا و…)

2- بررسي وضعيت خاك و آب منطقه مورد نظر كشت (از نظر بافت

خاك، حاصلخيزي خاك، ميزان شوري و اسيديته آب وخاك و…)

3-علاوه بر کشت آبی، امکان کشت در اراضی دیم و زمینهای زراعی و مرتعی کم بازده

 

 

20

 

21

 

4- بررسي تاریخ کشت، تراکم، نیازهای غذایی، نیاز آبی و تاثیر تیمارهای مختلف را بر عملکرد گیاه، عملکرد اندام مورد نظر، آفات، بیماریها، علفهای هرز و سایر تیمارهای زراعی و حتی بررسی امکان استفاده از مکانیزاسیون در مراحل مختلف رشد گیاه (کاشت، داشت و برداشت) و نیز هزینه های تولید از نظر توجيه اقتصادي

5- انتخاب گونه مناسب و بازار پسند با بالاترين ارزش دارويي از نظر مواد موثره

6- انتخاب گونه هاي ترجيحاً پايا و چند ساله بمنظور كاهش هزينه هاي توليد

7- امکان بررسي اندام مورد استفاده گياه دارويي مورد نظر (ريشه، سرشاخه، برگ، گل، ميوه، كلاله، پوست)

8-امکان بررسی روند تجمع ماده موثره در گیاه دارویی مورد نظر

9- انتخاب گونه هايي مناسب بومي –انحصاری –وارداتی

10- بررسي امكان كشت توام (مخلوط)

 

22

 

25

35

45

46

 

11- امکان استفاده از جديدترين روشهای كاشت (استفاده از مکانیزاسیون)، داشت (سيستم آبياري مناسب، علف کشهای آلی مناسب، آفت کشهای آلی، کودهای مناسب) و برداشت ( دقت در انتخاب زمان مناسب برداشت، استفاده از مکانیزاسیون)

12- امکان انتقال راحت تر و به موقع گیاهان برداشت شده به محل خشک کردن، مصرف، فرآوری و انبار کردن

13- امکان خشك كردن به موقع و استفاده از مکانیزاسیون

14- امکان بسته بندي به موقع و…

 

47

 

18

19

 

20

 

21

22

36

زراعت گیاهان دارویی- نقش تغذیه و آبیاری در تکثیر و تولید گیاهان دارویی

 

25

 

سطوح وسيع ديم زارهاي کم بازده از نظر توليدات نا همگون با شرايط طبيعي، لزوم انتخاب و کشت گياهان مناسب و سازگار را آشکار مي سازد.

براي اين منظور انتخاب و کشت گياهان دارويي چند سالة سازگار با شرايط ديم هر منطقه به عنوان کشت جايگزين گياهان يکساله غلات و حبوبات، مي تواند بهترين گزينه باشد.

استقرار گياهان دارويي چند ساله، ضمن ايجاد پوشش گياهي، مي تواند از فرسايش ناشي از شخم ‌هاي مکرر سالانه جلوگيري نمايد.

ترويج اين روش زراعت ديم گياهان دارويي در عرصه هاي شيبدار و غيره در سطوح وسيع کشور، مي تواند تحولي در حفظ و احياي اکوسيستم هاي زراعي ديم کشور ايجاد نمايد.

 

26

27

28

 

29

 

30

 

31

32

34

36

 

 

آماده سازی زمین در پاییز – بهار   (دیم-آبی)

 

آبیاری

شخم (سطحی، متوسط، عمیق، خیلی عمیق)

دیسک (یک یا دو بار- عمود بر هم)

لولر (به 3 حالت)

خط کشی- کاشت

 

1

2

3

4

5

6

7

89

16

 

نیازهای غذایی

نیاز واقعی، نحوه تخمین یا محاسبه

 

انواع کودها، زمان مصرف، مزایا و معایب

کودهای شیمیایی ماکرو/میکرو

(مقدار و زمان مصرف، سرک و سالهای بعد از کاشت در چند ساله ها)

کود دامی (مقدار و زمان مصرف، مصرف در سالهای بعد)

کودهای زیستی

کودهای سبز

کمپوستها

کربن فعال

کودهای معدنی

 

1719

 

 

20

21

22

24

26

28

 

برخی نکات قابل توجه در تولید گیاهان دارویی

1- پراکنش
2-دوره رشدی گیاه
3-نیاز آبی حداقل
4-خاک مناسب
5-غذایی و آلی
6-ph مناسب
7- نیاز نوری گیاه برای مراحل مختلف رشدی

 

طرز تکثیر گیاهان دارویی

1- از طریق جنسی

2- غیر جنسی

* ریزوم و پاجوش مانند نعناع و توت فرنگی

* ریشه، قلمه و پاجوش مانند مرغ و سوسن

* جوانه های نابجای ریشه مانند ختمی و زنجبیل

  • پیاز مانند سیر
  • قلمه
  • و ………
  • تکثیر غیر جنسی

    1- قلمه ریشه دار

    2- قلمه های بدون ریشه

    انواع قلمه ساقه

    – قلمه چوبی Wood Cutting

    – قلمه نیمه چوبی؛

    – قلمه سبز؛

    – قلمه علفی؛

     3- ریزوم

    4- خوابانیدن

    5- چپ کردن زمین

    6- پاجوش

    7- برگ با دمبرگ

    8-کشت بافت

    9-تقسیم بوته

    10- جوانه ها به عنوان پیوندک